İntihal Olaylarının Tespiti ve Önüne Geçilmesi

Akademinin Önemi ve Devam Eden Süreçleri
Kasım 10, 2015
Profesyonel Tez şirketlerinin Önde Gelen İsmi
Kasım 10, 2015
Tümünü göster

Bir başkasının fikir ya da yazılarını ait olan kişi belirtmeden, kişinin kendi düşüncesi gibi sunmasına intihal denmektedir. İntihal kavramının gerçekleştirilmesine etik açıdan bakıldığında, doğru bir davranış olmamaktadır. Bir ilkokul öğrencisinin herhangi bir dergiden kendi yazısıymış gibi bir belgeyi diğer kişilere sunması da, yüksek lisans tezi, kompozisyon, akademik makaleler, ödevler gibi yetişkinlerin de yapmış oldukları kaynak göstermeden alıntı yapma eylemi tamamıyla bir emek hırsızlığıdır. İntihal kuralları kapsamında kişilerin yaptıkları bu hareket etik kuralları içerisinde değerlendirilmektedir. Bu nedenle bilgi ve belge hırsızlığına dayanan bu durum, etik açıdan kabul görmemektedir.

Özellikle internette rastlanabilen intihal haberleri son derece fazladır. Akademik boyutlarda yapılan yazı aşırmaları, kişilerin meslek hayatının sonlandırılmasına kadar etki edebilmektedir. Kişiler intihali açığa çıkarma konusunda tazminat davalarına başvurarak haklarını savunabilmektedir. Örneğin 2012’de sonuçlanan başarılı bir dava bulunmaktadır. Yazar Rıfat Bali’nin Hakan Akdoğan adına açtığı kitaplarından yapılan izinsiz alıntılar sebebiyle kazandığı tazminat davası, etik anlayışının doğru şekilde son bulduğu bir nokta olmuştur. Bu durumda Hakan Akdoğan, Rıfat Bali’ye karşı hem para cezası ödemek zorunda kalmış, hem de izinsiz alıntı yani intihal yaptığı yerlerin kendi kitabından çıkarılması zorunluluğuyla sorgulamıştı.

Kişilerin akıllarında yer eden intihal nasıl anlaşılır sorusunun yanıtı ise basittir: gelişen teknoloji sayesinde daha da hızlı bir şekilde intihal tespit etmeyi sağlayan programlar. İntihal tespit programları sayesinde yapılan alıntılar kolay bir şekilde tespit edilmekte ve sonrasında gereği yapılmaktadır. Ancak bunun yanı sıra belgeler içerisinde akademik yazı ve makaleler için belirlenmiş birtakım intihal oranlarından bahsetmek de mümkündür. Peki, bahsedilen bu intihal oranı nedir sorusuna cevap vermek gerekirse de; bir rapor ile belirlenmiş olan intihal eyleminin, kişinin çalışmasında kurallara ne kadar uyulmadığının gösteren bilgi sonucunda oluşmaktadır. Kısacası, intihal oranı kişinin çalışmasının alıntı kısmının ne kadar olduğudur. Son derece kolay şekilde yapılan bu izinsiz alıntılama işlemi için intihal nasıl önlenir konusunda pek de tatmin edici cevaplar bulmak ise mümkün olamayabilir. Çünkü anlaşılması için her kaynağın intihal yapılıp yapılmadığına dair araştırma için belli bir süre geçmesi ya da intihal programlarına takılarak belirlenmesi gerekir.

İntihal Suçunun Tespiti ve Önleyebilen Programlar

Kaba tabiri ile aşırma olarak anılan intihal suçu, yaygın olarak rastlanılan sorunlardan birisidir. İntihal suçunu gerçekleştirmek günümüzde internet gibi geniş ve kısa sürede paylaşıma açık hale gelen bilgilerin herhangi bir kaynakça oluşturulmadan başka kişiler tarafından sahiplenilmesi durumunu da kolaylaştırmaktadır. Kişilerin intihal yapmaları sonucunda ve bun özellikle resmi kurum ve belgelerde yaptıkları zaman, aşırma ya da alıntı yapma suçu daha ciddi şekilde sorgulanmaktadır. Her ne kadar basit bir yazıyı kaynak belirtmeden sosyal ağlarda paylaşmak suç sayılmasa da etik açıdan bakıldığında yanlıştır ve mesleki hayatta buna göz yummak olanaksızdır. Bir başkasının başarılı bir yazısını kendi yazısı gibi kullanan ya da intihal yaparak hazırlanan bir belge sunan kişilere ait intihal örnekleri çok sayıda bulunmaktadır. İntihal şartları konusunda herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Yani, intihal yapıldığının kanıtlanması için herhangi bir şart aranmadan, diğer kişinin belgesindeki herhangi bir bilginin bir kısmının bile bulunması yeterli olmaktadır.

Nobel ödülü almış olan önemli yazarlarımızdan Orhan Pamuk’un Beyaz Kale kitabında, Yazar Fuad Carrım’ın kitabından intihal yapıldığı iddia edilmiş ve büyük suçlamalar altında kalmıştı. Daha da eskilere gidildiğinde zamanın İstanbul Üniversitesi Rektörü Kemal Alemdaroğlu’nun Laparoskopik Cerrahi kitabında intihal olduğu kanıtlanıp, mesleğine son verilmesine karar verilmişti. Bunun gibi daha nice örnekler yurt dışında da yaygın olarak rastlanmıştı. İnternetin bu derece büyük bir bilgi kaynağı olması nedeni ile intihal oranları artış göstermiş, bu nedenle de intihal tespit programları geliştirilmiştir. Ücretsiz intihal tespit programları internetten kolayca ulaşılabilmektedir. Ancak ücretsiz intihal programı yerine çok daha gelişmiş bir teknoloji ile uyarlanmış programları kullanmak için 50 dolar gibi ücretlerden söz de edilebilmektedir. Üstelik bu fiyat ücretli intihal tespit programlarının en uygun fiyatlı seçenekleri 50 dolardan başlamaktadır. Ücretsiz intihal programı indirmek için internetten yararlanılabilmektedir.

Akademik düzeyde intihal suçu işlemek ise çok daha ciddi olabildiği için, meslek hayatına son verdirecek bir hata olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle intihal konusunda çok hassas olmak gerekmektedir. Eğer çok gerekli olursa yapılacak alıntılarda kaynakça yazılmalı ya da alıntılanan kısımlar özellikle belirtilmelidir. Herhangi bir emek hırsızlığı yapmamak için bu konuda hassas olmak çok önemlidir.

Comments are closed.